کمياب ترين پديده ها هم معمولي اند

به گفته متخصصان زلزله 8.8 ريشتري شيلي در واقع رويدادي سالانه است که لرزه شناسان در نقطه اي از زمان انتظار آن را دارند، در واقع اين زلزله رويدادي است که متخصصان در انتظار وقوع دير يا زود آن بودند. هر دو زلزله شيلي و ريوکيو بر روي حلقه آتش رخ داده اند، منطقه اي که به واسطه اقيانوس آرام احاطه شده است و ديگر صفحه ها به زير صفحه هاي زمين کشيده مي شوند.

در حدود 90 درصد از زمين لرزه هاي جهان در اين قوس رخ مي دهد. زلزله خيزترين منطقه پس از حلقه آتش، جايي که پنج تا 6 درصد از زمين لرزه ها در آن رخ مي دهند "کمربند آلپيد" نام دارد که از منطقه مديترانه به سوي شرق کشيده شده است.

زماني که غير طبيعي، طبيعي مي شود

مجموعه اي از زلزله هاي مختلف مي توانند تنها بخشي از چرخه طبيعي سياره اي باشد که به شکلي بحث برانگيز فعال است. "رندي کلر" استاد ژئوفيزيک دانشگاه اکلاهاما مي گويد در صورتي که دقيق شويم مي بينيم که وقوع زمين لرزه ها به صورت جهاني به مناطقي محدود شده است که زلزله در آنها امري رايج به شمار مي رود اما اين فرايندي کاملا تصادفي است و از اين رو گاه رويداد زلزله از هميشه کمتر و گاه شديدتر مي شود. اما اين معني خاصي در بر ندارد زيرا در ساختارهاي جهاني چنين رويدادهايي با يکديگر ارتباط ندارند.

وي مي افزايد ما طي سال جاري چند زلزله بيش از حد معمول داشته ايم اما پديده اي خارق العاده رخ نداده است. يکي از آنها زلزله اي 6.9 ريشتري در چين بوده است که در برابر مقياسهاي بزرگتر کاملا ناچيز به شمار مي رود. چين به طور کلي درباره تعداد جانباختگان زمين لرزه اي که به تازگي رخ داده است، به قطعيت نرسيده به ويژه در مناطقي که از بخشهاي شرقي فاصله دارند. در اين بخشها بود که کلر و تيمي از محققان مطالعات لرزه نگاري انجام داده بودند تا دريابند چرا اين منطقه به اين اندازه در معرض زمين لرزه قرار دارد. براي مثال در سال 1556 زمين لرزه اي 8 ريشتري در نزديکي اين منطقه در "شنسي" رخ داد و جان 830 هزار نفر را گرفت.

همچنين در سال 1976 زمين لرزه اي 7.5 ريشتري در تانگشان چين موجب مرگ 255 هزار انسان شد، منطقه اي که از موقعيت زلزله جديد چين 500 تا هزار مايل به سمت شرق فاصله دارد.

زلزله چين دور از انتظار نبود

آنچه درباره زلزله اخير چين متفاوت است اين است که اين زمين لرزه به جاي وقوع در ميان تقاطع صفحات تکتونيکي، بر روي يکي از صفحات تکتونيکي زمين رخ داده است. زمين لرزه چين در مسير گسلي در بخش شمال شرقي فلات رخ داده است و دانشمندان قصد دارند موقعيت دقيق اين گسل را تعيين کنند. به کفته کلر اين بخش، شمال شرق فلات تبت است که از ويژگي هاي فعاليتهاي تکتونيکي شديد برخوردار است.

فلات تبت تحت تاثير فرايندهايي که در اصل به وجود آورنده آن هستند، همچنان ارتفاع پيدا مي کند، فرايندي که همچنان ادامه دارد و در عين حال از جانب نيروهايي ديگر تحت فشار بوده و در نتيجه گسلهاي بزرگي در آن به وجود آمده است. به دليل وجود فشار بالا که از سمت هند به آسيا وارد مي شود، مجموعه اي از اين گسلهاي بزرگ شکل گرفته اند که مي توانند دوباره فعال شده و منجر به وقوع زمين لرزه هايي مشابه زمين لرزه اخير چين شوند. اين گسلهاي قديمي در حدود 100 ميليون سال است که به يک نظم و ترتيب قرار گرفته اند.

بر اساس گزارش فاکس نيوز، زلزله اخير چين را مي توان به اتوبوسي تشبيه کرد که به آرامي به ساختماني برخورد مي کند اما راننده همچنان پاي خود را بر روي پدال گاز فشار مي دهد و فرايندي مداوم و دائمي را به وجود مي آورد.